W skrócie: **Orch‑OR (Penrose & Hameroff)** pozostaje centralnym odniesieniem; krytyka dekoherencji (Tegmark) i nowe eksperymenty (Kalra/Tuszynski/Kerskens/Kurian) dają mieszane, ale testowalne wyniki. Poniżej: szczegółowa analiza, lista nazwisk i badań oraz propozycja implementacji elementów.
Roger Penrose & Stuart Hameroff — teoria Orch‑OR (lata 90.; rozwinięcia 1996, 2022).
Max Tegmark — obliczenia dekoherencji mózgowej (Phys. Rev. E 2000 / arXiv 1999).
Aarat P. Kalra, Gregory D. Scholes, Jack A. Tuszyński, Roger Penrose i współautorzy — „Electronic Energy Migration in Microtubules” (2022/2023).
Jack A. Tuszyński — badania opóźnionej luminescencji tubuliny / mikrotubul (konferencje 2022–2025; prace eksperymentalne).
Christian Kerskens & David López Pérez — MRI „woda mózgowa” i sygnały sugerujące nielokalne korelacje (Trinity College, 2022).
Philip Kurian — tryptofanowe mega‑sieci, superradiancja i możliwe efekty kwantowe w strukturach cytoszkieletu (2024).
„W latach 90‑tych XX wieku mikrotubulami zainteresowali się dwaj uczeni fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, Roger Penrose i jego kolega anestezjolog Stuart Hameroff.”
„Głównym argumentem teoretycznym przeciwko hipotezie kwantowej świadomości jest opinia, że stany kwantowe w mózgu straciłyby spójność... Obliczenia Maxa Tegmarka wskazują, że układy kwantowe w mózgu ulegają dekoherencji w czasie liczonym poniżej pikosekund.”
Stan dowodów: istnieją eksperymenty pokazujące mechanizmy przenoszenia energii (tryptofan, excitony) i opóźnioną luminescencję w tubulinie, które są zgodne z możliwością lokalnych efektów koherentnych, ale nie dowodzą makroskopowej świadomości kwantowej; równocześnie obliczenia dekoherencji stawiają poważne ograniczenia.
Wprowadzenie naukowe: zachować opis Orch‑OR i krytykę Tegmarka; dodać sekcję „Mechanizmy fotoniczne i tryptofanowe” opartą na Kurian/Kalra.
Mapowanie pojęć: „Baza Harmoniczna (34560)” → zaproponowano jako metaforyczny parametr skalowania (opis jako hipoteza modelowa, nie fakt). Wprowadzić równania TTE jako propozycję formalną do testów numerycznych (brak empirycznego potwierdzenia).